Het programma Erkenning en Herstel is nu ruim een jaar onderweg. In het eerste jaar hebben we de contouren van het programma verder aangescherpt. Samen met ambtenaren die werken in hersteltrajecten, maar ook met ervaringsdeskundigen werken we toe naar een meerjarenagenda voor de periode 2026 - 2030. Op dit moment zijn er al verschillende middelen beschikbaar die bijdragen aan een betere bewustwording van het thema erkenning en herstel, maar ook middelen die ambtenaren kunnen helpen om hun werk in een hersteltraject beter en bewuster uit te voeren.
Beeld: © Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties / Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Staatssecretaris Eddy van Marum
Dat we als overheid iets te doen hebben op het gebied van erkenning en herstel blijkt wel uit de veelheid van trajecten die op dit moment lopen. De kennis en kunde die is opgedaan in deze trajecten is waardevol. Lopende trajecten kunnen van elkaar leren en nieuwe trajecten hoeven niet steeds opnieuw het wiel uit te vinden als de kennis en kunde goed ontsloten is.
Het programma heeft de afgelopen tijd veel ingezet op het ophalen van kennis en kunde en het verbinden van ambtenaren die werken in verschillende hersteltrajecten. We spraken met verschillende betrokkenen van hersteloperaties en bezochten onder andere de hersteloperatie in het aardbevingsgebied in Groningen. Daarnaast organiseerden we in september een werkconferentie waarin we samen met ambtenaren en gedupeerden van verschillende erkennings- en herstelopgaven, medeoverheden, maatschappelijke organisaties en de wetenschap verder vorm hebben gegeven aan het programma. Tijdens de werkconferentie werd onder meer de community voor ambtenaren gelanceerd, evenals de website, een magazine en een podcast waarin het belang van het programma nog eens werd onderstreept. Ook organiseerden we netwerkbijeenkomsten over verschillende thema’s waar ambtenaren hun ervaringen konden delen. Een voorbeeld hiervan is de bijeenkomst over politiek-ambtelijke verhoudingen in december.
Beeld: © Programmadirectie AmbtelijK Vakmanschap
Werkbezoek Appingedam
Ondersteunen bij herstelopgaven
Het afgelopen jaar heeft het programma een (bescheiden) bijdrage aan diverse actuele herstelopgaven geleverd. Zo zijn we betrokken geweest bij (de totstandkoming van) de kabinetsreacties naar aanleiding van de commissie-Hamer over uithuisgeplaatste kinderen van toeslagenouders, de commissie-De Winter over afstandsouders en adoptie, en het advies van de commissie-Van Dam over het versnellen en verbeteren van de hersteloperatie toeslagen. Ook hebben we ondersteuning geboden bij de hersteloperatie van de Controle Uitwonendenbeurs bij DUO en bij het herstellen van fouten rondom de WIA-uitkeringen bij het UWV. Daarnaast hebben we aan de hand van vraagverhelderingsgesprekken ook andere hersteltrajecten bruikbare inzichten gegeven. Ook zijn we bezig met het ontwikkelen van een bouwstenenspel dat ambtenaren in hersteloperaties helpt concrete keuzes te maken.
Om de ondersteuning van de hersteltrajecten verder door te ontwikkelen, wordt een pool van zogeheten herstelpartners ingericht. Dit is een pool kundige medewerkers met ervaring in hersteltrajecten die flexibel ingezet kunnen worden om mee te denken en ondersteuning te bieden aan vraagstukken binnen lopende en nieuwe hersteltrajecten.
Beeld: © Programmadirectie Ambtelijk Vakmanschap
Foto van publiek tijdens bijeenkomst
Nieuwe visie op Erkenning & Herstel
Met alle nieuwe opgedane inzichten werkt het programma aan een Rijksbrede visie op Erkenning & Herstel. Deze visie schetst wat nodig is voor een hersteltraject en probeert een eenduidig beeld te creëren van hoe de overheid met Erkenning & Herstel vraagstukken om wil gaan. De visie beantwoordt vragen zoals: Wat bedoelen we met erkenning en herstel? Welke rol heeft de overheid daarin? Welke perspectieven doen ertoe? Wat leren we uit vergelijkbare gevallen wereldwijd? En hoe voorkomen we dat hersteltrajecten nodig zijn?
Uit deze visie vloeit weer een leidraad voort die de afwegingen beschrijft die gemaakt moeten worden tussen het moment waarop onderkend wordt dat er iets fout is gegaan en het moment waarop – afhankelijk van het resultaat van de afwegingen - een hersteltraject start.
Ook de visie maken we samen en komt tot stand in nauwe samenwerking met alle betrokken stakeholders. De verwachting is dat de visie en de leidraad in de loop van 2026 beschikbaar zullen komen.
Kom in contact
Het komende tijd blijft het programma zich inzetten om kennis en kunde van hersteltrajecten met elkaar te verbinden en om geleerde lessen inzichtelijk te maken. We willen nadrukkelijk samen met alle betrokken stakeholders bijdragen aan een mensgericht, voortvarend en zorgvuldig herstel. Of het nu gaat om het ontwikkelen van de visie, het bouwstenenspel of het ontsluiten van kennis, we doen het samen.
Voor meer informatie of hulp vanuit het programma, mail naar erkenningherstel@minbzk.nl